Regenpijp-Calculator
Regenpijpen dimensioneren op basis van dakoppervlak, helling en regenintensiteit volgens NEN-EN 12056-3 — ronde en vierkante profielen in zink, koper en aluminium.
Regenpijp-Calculator
Wat deze calculator doet
Deze calculator dimensioneert de verticale regenpijpen die water van de dakgoot naar het maaiveld, het gemeentelijk riool of de infiltratiekoffer leiden. Hij neemt het dakoppervlak, de helling, de regenintensiteit en de gekozen vorm en afmetingen van de regenpijp, en geeft aan hoeveel regenpijpen je nodig hebt en wat de piekafvoer in het systeem zal zijn.
Regenpijp-dimensionering is een aparte berekening van de gootdimensionering: een 125 mm bakgoot die voor een grote vrijstaande woning is gedimensioneerd heeft nog steeds de juiste regenpijpen onder zich nodig, anders ontstaat overstroming op het hoge punt van de goot tijdens een referentiebui.
Hoe te gebruiken
- Voer het dakoppervlak in m² in. Geprojecteerd dakoppervlak (platgeprojecteerd), niet het hellend oppervlak — voor zadeldak met twee schilden, lengte × breedte. Voor walmdaken en complexe geometrieën, sommeer het geprojecteerd oppervlak van elk dakschild.
- Stel de hellingsfactor in. Standaard 1,10 (≈ 35°, de typische Nederlandse zadeldak-helling). Gebruik 1,00 voor plat dak, 1,05 voor zeer flauwe helling (15–20°), 1,20 voor 40–50°, 1,30 voor steile alpine 60°+.
- Voer de regenintensiteit in mm/h in. Standaard 75 mm/h — een veilige uitvoering van de Nederlandse referentiebui (NEN 3215 schrijft 0,03 l/(s·m²) voor, wat overeenkomt met ≈ 108 mm/h). Voor extreme buien (T = 100 jaar) gebruik 130 mm/h. KNMI klimaatdata 2014 toont dat zomerse stortbuien in Nederland 80–120 mm/h kunnen bereiken in een 30-minuten venster.
- Kies vorm en afmetingen. Rond DN 80 / DN 100 / DN 120 standaard voor zink en koper. Vierkant 80 × 80 mm en 100 × 100 mm gangbaar in aluminium en bij gestapelde bouw.
- Lees het resultaat af. Het grote getal is het minimum aantal benodigde regenpijpen.
De NEN-EN 12056-3 vuistregel
De praktijkregel: 1 cm² regenpijpdoorsnede voert 1 m² effectief dakoppervlak af bij de Nederlandse referentiebui (75 mm/h). Voor extreme zomerse stortbuien (>100 mm/h volgens KNMI klimaatdata) en bij hoogbouw, deel door twee — 1 cm² voert 0,5 m² af.
Voor utiliteitsbouw en gestapelde woningbouw is de volledige NEN-EN 12056-3 berekening verplicht volgens Bbl 2024 met aantekening van de constructeur.
Gangbare regenpijp-formaten in Nederland en capaciteiten
| Maat | Doorsnede | Voert af tot (referentiebui 75 mm/h) |
|---|---|---|
| DN 60 rond zink | 28 cm² | 28 m² |
| DN 80 rond zink | 50 cm² | 50 m² |
| DN 100 rond zink | 78 cm² | 78 m² |
| DN 120 rond zink | 113 cm² | 113 m² |
| DN 80 rond koper | 50 cm² | 50 m² |
| DN 100 rond koper | 78 cm² | 78 m² |
| 80 × 80 mm vierkant aluminium | 64 cm² | 64 m² |
| 100 × 100 mm vierkant aluminium | 100 cm² | 100 m² |
| DN 100 rond PVC technisch | 78 cm² | 78 m² |
Koppeling regenpijp aan dakgoot
Standaardkoppelingen NEN-EN 612 en SBR-Referentiedetails Hellende Daken:
- Bakgoot 100 mm met regenpijp DN 80 — voert tot 50 m² per regenpijp af.
- Bakgoot 125 mm met regenpijp DN 100 — voert tot 78 m² per regenpijp af.
- Bakgoot 150 mm met regenpijp DN 120 — voert tot 113 m² per regenpijp af.
- Mastgoot of ornamentgoot voor monumentaal pand met koperen ronde regenpijp DN 100 — de oorspronkelijke specificatie.
- Vierkante zichtgoot (moderne architectuur) met 100 × 100 mm vierkant aluminium regenpijp.
Wanneer een maat groter
Vergroot de doorsnede of voeg een regenpijp toe als één van de voorwaarden zich voordoet:
- Geconcentreerde keepkilen. Een keepkil voert het water van twee dakschilden in een korte gootlengte — plaats een regenpijp direct aan het einde van de keepkil.
- Lange enkele afschotloop. Boven de 12 m goot met enkele afschot ziet het hoge punt staand water tijdens hevige neerslag.
- Steile hellingen > 45°. De windgedreven regen-factor stijgt non-lineair boven 45° — pas 1,20 tot 1,30 toe.
- Stortbuien-hotspots. Volgens KNMI klimaatatlas zijn de Veluwe en Utrechtse Heuvelrug, Twente en Limburg gevoelig voor extreme zomerse stortbuien — gebruik 100–130 mm/h in de berekening.
- Staand-naad metalen dakbedekking of gegolfde tegels. Lozen sneller dan keramische dakpannen of leien — voeg 10–15 % toe aan de berekende piekafvoer.
- Dakkapel of erkerdak. Een dakkapelzij die in de hoofdgoot loost concentreert de afvoer bij de dakkapelhoek — ofwel een speciale hoek-regenpijp installeren, ofwel de hoofdgoot een maat groter kiezen.
Lozing en afvoeren in Nederland
Drie hoofdopties volgens gemeentelijk rioolverordening en bestemmingsplan:
- Gemeentelijk hemelwaterriool gescheiden. Standaard in nieuwbouwwijken sinds 1995. Aansluiting op de straatzijde via aansluitleiding van de aansluiter (gemeente of bewoner afhankelijk van gemeente).
- Gemengd riool. Aanwezig in binnenstedelijk gebied (Amsterdam Centrum, Utrecht binnenstad, Den Haag Centrum, Rotterdam Centrum, Eindhoven Centrum, Groningen Centrum). Waterschappen en gemeenten dwingen geleidelijk afkoppeling af bij grote renovaties.
- Infiltratie op het perceel. Geprefereerd door waterschappen via de watertoets in bestemmingsplannen. Infiltratiekoffer, grindkoffer, wadi of regentuin. Dimensionering volgens Stowa kennisbank: 60 mm T=10 jaar opvang per 100 m² ondoorlatend oppervlak (≈ 6 m³); ten minste 5 m van gebouw en 2 m van perceelsgrens; doorlatendheidsmeting k-waarde.
- Lozing op oppervlaktewater. Watervergunning Waterschap (Hoogheemraadschap of Waterschap). Relatief eenvoudig te krijgen voor schoon hemelwater van schone daken — geen zinken of loden dakbedekking, want diffuus uitlogen draagt zink/lood bij aan oppervlaktewater (Waterwet, KRW).
- Hemelwateropvang. Bovengrondse of ondergrondse tank 2.000–5.000 L voor eengezinswoning. Gebruik voor toiletspoeling, wasmachine en tuinberegening toegestaan volgens NEN 1006. Energiebespaarlening SVn en gemeentelijke duurzaamheidssubsidies (Amsterdam, Utrecht, Den Haag, Eindhoven) cofinancieren in sommige gevallen.
Veelvoorkomende randgevallen
Twee-laagse woning zonder dakgoot op eerste verdieping. Combineer de boven- en onder-dakoppervlakken voor de regenpijp-telling van de begane grond. Betere oplossing: tussenliggende dakgoot via overgangsstuk in de onderliggende dakgoot.
Rijtjeswoning met brandwand-tussenwand. De brandwand onderbreekt de gootcontinuïteit — elke woning heeft eigen regenpijpen. Bij collectieve verzamelgoot in achtergevel/gevel-binnentuin: brandscheiding-doorvoering volgens NEN 6068 / EN 13501.
Rijksmonument of gemeentelijk monument. Koperen ronde regenpijp DN 80 of DN 100 is de oorspronkelijke specificatie. Materiaal-gelijke vervanging is vereist door RCE / Erfgoedinspectie / gemeente-erfgoedambtenaar — PVC en vierkante profielen worden vrijwel altijd geweigerd. Producenten: KME (koper), VMZINC en Rheinzink (zink).
BENG-nieuwbouw of NOM-renovatie. Het luchtdichtheidsdetail bij de gootbak (qv;10 ≤ 0,4 dm³/s·m² volgens Bbl 2024) moet gecoördineerd worden met de regenpijp-uitloop — Pro Clima TESCON Vana of SIGA Wigluv tape over het gootbakprofiel onder de aanvang van de regenpijp. Aluminium is gemakkelijker te detailleren dan zink op dit niveau.
BTW 9% verlaagd tarief sinds 2025. Voor renovatie- en verbouwingsdiensten aan woningen ouder dan 2 jaar geldt sinds 1 januari 2025 het verlaagde 9% BTW-tarief. Vermeld dit op de offerte van de loodgieter / dakwerker — het scheelt 12 % op de loonkosten ten opzichte van het standaardtarief van 21%.
Referentienormen (Nederland)
- NEN-EN 12056-3:2001 — Vrij verval afvoersysteem binnen gebouwen Deel 3: Hemelwaterafvoer, ontwerp en berekening.
- NEN-EN 12056-1:2001 — Deel 1: Algemene en functionele eisen.
- NEN-EN 612 — Mast- en bakgoten met versterkte voorkant en hemelwaterafvoerpijpen, van metalen plaat.
- NEN 3215 — Binnenriolering en hemelwaterafvoer.
- NEN 1006 — Algemene voorschriften voor leidingwaterinstallaties.
- NEN 6068 — Bepaling van de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag tussen ruimten.
- Bbl 2024 — Besluit bouwwerken leefomgeving (voorheen Bouwbesluit 2012).
- Wkb 2024 — Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (10-jarige aansprakelijkheid).
- Erfgoedwet 2016 — Voor rijksmonumenten en beschermde stadsgezichten.
- Bijlage II Bor — Vergunningvrij bouwen onder voorwaarden (≤ 25 m² uitbouwen).
- SBR-Referentiedetails Hellende Daken 2024 — Standaard-detaillering hellende daken.
- Stowa kennisbank infiltratie — Dimensionering infiltratievoorzieningen.
- Waterwet en KRW — Lozingseisen op oppervlaktewater.
- KNMI klimaatatlas 2014 — Klimaatscenario’s en piekneerslag.
- Watertoets via Bestemmingsplan — Waterschap-toets voor nieuwbouw en renovatie.
- BMI Wienerberger Koramic / Monier / Nelskamp / Klöber Nederland / KME / VMZINC / Rheinzink / Loro-X — Producenten van dakgoten, regenpijpen, raccords en speciaalstukken.
Gerelateerde calculators
- Dakgoot-dimensionering — kies bakgoot 100, 125 of 150 mm op basis van dakoppervlak.
- Dakgoot-afschot — stel het juiste afschot op de gootlijn in.
- Dakgoot-installatiekosten — kosten per strekkende meter geïnstalleerd.
Bronnen: NEN-EN 12056-3:2001 Hemelwaterafvoer; NEN-EN 612; NEN 3215 Binnenriolering en hemelwaterafvoer; NEN 1006; NEN 6068; Bbl 2024 (voorheen Bouwbesluit 2012); Wkb 2024; Erfgoedwet 2016; SBR-Referentiedetails Hellende Daken 2024; Stowa kennisbank infiltratie; Waterwet en KRW; KNMI klimaatatlas 2014; installatiehandleidingen BMI Wienerberger Koramic / Monier / Nelskamp / Klöber Nederland / KME / VMZINC / Rheinzink / Loro-X.